Wat bepaalt onze winkelvoorkeur?
Vinden we het lekker of makkelijk?
Wat is de rol van de dealer in het aankoopproces?
Zijn kijkers ook kopers?
Wat is woongenot?
Hoe kun je vertragingen leuker maken?

Uit Bert's boekenkast: van macht naar autoriteit

In 2012 las ik van de Vlaamse auteur en vooraanstaand denker Paul Verhaeghe al het zeer lezenswaardige boek 'Identiteit'. Verhaeghe, in het dagelijks leven werkzaam als psycholoog en psychoanalyticus, beschrijft hierin het effect dat de sterk geïndividualiseerde samenleving op ons mensen heeft. Een belangrijk boek, vond ik destijds al.

 

Vorig jaar verscheen van de hand van dezelfde auteur het boek ‘Autoriteit’. Ook dat is een belangrijk boek. Zeker als het gaat om de strategie en inrichting van organisaties. En wel hierom;

 

Verhaeghe stelt dat vanaf de jaren ’60 van de vorige eeuw de weerstand tegen, wat hij noemt, ‘de patriarchale autoriteit’ heeft geleid tot een maatschappij waarin autoriteit als een vies woord wordt beschouwd. Juist door het doorgeschoten individualisme dat hij in ‘Identiteit’ zo treffend beschrijft, hebben we allemaal het gevoel gekregen dat we de ‘creator’ zijn van ons eigen succes, autonoom en volledig in control. We hebben, zo denken we, dus helemaal geen autoriteit nodig. Maar waar autoriteit ontbreekt, neemt macht het vaak over. En juist de kracht van macht is op zijn retour, zo stelt de auteur. Er ontstaat (dus opnieuw) behoefte aan autoriteit, door Verhaeghe als volgt omschreven: ‘een eerste persoon onderwerpt zich op vrijwillige basis aan een tweede op grond van een door hen gezamenlijk erkende derde.’ Dit kan een persoon zijn maar ook iets waar je in gelooft, bijvoorbeeld een waarde. Zo gedefinieerd zorgt autoriteit dus voor verbinding, daar waar macht opgelegd en afgedwongen wordt.  

 

In het kader van een lezing die Paul Verhaeghe op 13 december gaat geven in Nederland, had ik over dit onderwerp een interessant gesprek met Leon Heuts, de hoofdredacteur van Filosofie Magazine. In deze korte video krijgt u een impressie:

 

 

 ‘We moeten een nieuw “derde punt” vinden waar we met zijn allen in geloven. Ik ben ervan overtuigd dat we daar volop mee bezig zijn. Maar het betekent een radicale omkering. De vroegere autoriteit was gebaseerd op het geloof in de Grote Leider, de vaderfiguur die boven iedereen stond. De nieuwe autoriteit is gebaseerd op het collectief.' Paul Verhaeghe in De Correspondent door Pepijn van Eeden.

 

Het derde punt als verbindende factor voor een organisatie.

Als strateeg en bouwer van klantwaarde vraag ik mij natuurlijk af; wat kan dat derde punt waarover Verhaeghe schrijft, dan zijn? En, meer specifiek, wat kan het zijn voor een organisatie zodat het weer voor de noodzakelijke verbinding zorgt tussen medewerkers, directie en klanten?

 

Uit onze praktijk herken ik de behoefte aan verbinding bij en tussen mensen. De Satori-visie is dat organisaties die klanten en medewerkers op waarden weten te verbinden een duurzaam concurrentievoordeel hebben. Maar hoe wordt dit concreet voor klanten en medewerkers? Wij denken dat dit ‘het verhaal’ van een organisatie is. Dát verhaal dat medewerkers inspireert en motiveert en dat klanten als waar en geloofwaardig ervaren. Dat narratief, zo hebben we ontdekt, zou heel goed als nieuwe autoriteit kunnen fungeren.

 

Met Leon en zijn team werken we samen aan projecten waarin dit derde punt, het verhaal van de organisatie, centraal staat. Zo maakten we voor een opdrachtgever van ons, Doxis Informatiemanagers, het verhaal ‘De Zwerm’. Dat verhaal vertelt waarin Doxis gelooft als het gaat om digitaal werken in de toekomst. Daarmee positioneert Doxis zich nadrukkelijk naar de markt en potentiële opdrachtgevers. Tegelijkertijd is ‘De Zwerm’ de verbindende factor naar medewerkers, projectleiders en zelfstandigen die voor Doxis werken en in hetzelfde geloven als de organisatie Doxis.

 

Een mooi voorbeeld van hoe het narratief fungeert als de autoriteit, het zogenoemde derde punt waaraan anderen zich ‘onderwerpen’ of beter gezegd waar omheen mensen, met verschillende belangen en verschillende rollen, zich organiseren.

 

De horizontale organisatie
Het narratief of de visie zo u wilt, bepaalt de richting van een organisatie. Dit moet het fundament vormen voor de inrichting en verrichtingen van een organisatie. De leidende overtuiging moet namelijk wel leiden tot handelen. Daar horen afspraken en regels bij. Op vragen als “Hoe doen we de dingen hier?” en “Hoe willen we samenwerken?” moet een antwoord worden geformuleerd, anders blijft het vaag en onbestemd. Maar, en dat bedoelt Verhaeghe met de horizontale organisatie; het antwoord wordt niet piramidaal en top-down gegeven. Het is een gezamenlijk, bottom-up en horizontaal proces. 

 

'Om een [dergelijke] horizontale organisatie goed te laten werken zijn er wel duidelijke krijtlijnen nodig. Het antiautoritaire idee dat zoiets als een spontane zelforganisatie mogelijk én goed is, dat is net dezelfde illusie als de “onzichtbare hand” van de zogenaamde vrije markt.' Paul Verhaeghe in De Correspondent door Pepijn van Eeden.

 

Ons verhaal
En dan eindig ik toch bij Satori. Terugkijkend op de afgelopen twaalf jaar merk ik dat onze aanpak, namelijk in een samenspel met klanten, medewerkers en directie ontdekken waar het verbindende narratief zit, zorgt voor draagvlak en de noodzakelijke wendbaarheid en acceptatie bij veranderen. Het resultaat is dat je aan een waarde(n)gedreven organisatie bouwt waarin vrijheid en creativiteit, maar ook discipline en focus hand in hand mogen gaan. Allemaal voorwaarden om relevant te blijven in een sterk veranderende omgeving.  Daar zijn wij van. Dat is ons verhaal. 

 

Bert Flierman

 


Meer lezen?

  • Klik hier voor het volledige interview 'Volgens Paul Verhaeghe wordt alles beter als we autoriteit niet langer als vies woord zien'.  P. van Eeden, De Correspondent.
  • Klik hier voor het artikel 'Orders naar beneden schreeuwen werkt niet meer'. L. Heuts, Filosofie Magazine.
  • Klik hier om u aan te melden voor de pitstopsessie van Paul Verhaeghe in Vught op 13 december. 
< terug naar nieuwsoverzicht
Nieuwsbrief

Laat je inspireren en informeren als het gaat om marketing, klantwaarde en oprechte klantgerichtheid.

 

 
 
Bekijk verzonden nieuwsbrieven
 
Wil je meer weten?

038 - 303 01 44 Contactformulier